Nieuwbouw kantoren deels antwoord op enorme mismatch tussen vraag en aanbod

nieuws

Pleiten voor nieuwbouw van kantoren was een paar jaar geleden nog vloeken in de kerk. Nederland was in de greep van een diepe economische crisis en het aantal kantoren dat leeg kwam te staan nam dagelijks toe, met een schrikbarend leegstandspercentage én een ban op nieuwbouw als gevolg. Volgens algemeen directeur Pieter van der Heijde van Bureau Stedelijke Planning is nieuwbouw inmiddels weer noodzakelijk, met het oog op de regionale en internationale concurrentiepositie van de grote steden in Nederland.

Is er de komende tijd behoefte aan nieuwbouw van kantoren en zo ja, in welke regio’s? Dat was de centrale onderzoeksvraag die de NVM begin dit jaar neerlegde bij Bureau Stedelijke Planning, dat gespecialiseerd is in marktonderzoek en advies voor de ruimtelijke inrichting van stad en regio. Hoewel hij benadrukt dat er geen sprake is van een volledig kantorenmarktonderzoek, ging Van der Heijde grondig te werk. “Het overaanbod ten spijt, is er de komende tien jaar jaarlijks behoefte aan minimaal 300.000 m2 aan nieuwe kantoren,” valt hij met de deur in huis. “Veel kantoren staan op de verkeerde plekken, op monofunctionele kantorenparken langs de snelweg. Mede door krapte op de arbeidsmarkt willen bedrijven en organisaties daar niet meer zitten. Ze geven de voorkeur aan kantoren in centrumgebieden en stationslocaties. Daar komt bij dat veel kantoorpanden niet geschikt zijn voor trends als het nieuwe werken, smart offices en flexibele kantoorconcepten.”

Transformatie

Een van de drie kantoren van Bureau Stedelijke Planning is gevestigd in een voormalige graansilo aan het IJ in Amsterdam. “Transformatie van leegstaande kantoren naar woningen of hotels is een deel van de oplossing,” vindt Van der Heijde. “Maar niet alle gebouwen lenen zich ervoor. En er zijn ook grote regionale verschillen. Een transformatie die in Amsterdam wel haalbaar is, valt vaak in een krimpgebied niet rond te rekenen. Voor een deel van de leegstaande voorraad is sloop de enige optie. Dat geldt zeker ook voor kantoren op onaantrekkelijke locaties die niet voldoen aan Energielabel C, dat vanaf 2023 verplicht wordt. Als het te duur is om een kantoor te verduurzamen, kan die verplichting de eigenaar doen besluiten om tot sloop over te gaan.”

Maar niet alleen sloop, ook nieuwbouw is volgens Van der Heijde nodig om de enorme mismatch tussen vraag en aanbod de komende jaren te verkleinen. “De totale kantorenvoorraad moet enerzijds worden verkleind en anderzijds worden vernieuwd. En dan met name in de vier grote steden en in de provinciehoofdsteden. En binnen die steden in centrumgebieden en op stationslocaties.”

Extra impuls

De eerder genoemde schatting dat er jaarlijks behoefte is aan 300.000 m2 aan nieuwe kantoren noemt Van der Heijde aan de voorzichtige kant. “De economie draait goed en ontwikkelingen als de Brexit zullen de vraag een extra impuls geven, al is nog niet duidelijk hoe groot die impuls precies zal zijn. Nieuwbouw van duurzame kantoren die voldoen aan eisen die werkgevers en werknemers er tegenwoordig aan stellen is ook nodig om de goede concurrentiepositie van steden te behouden en waar mogelijk te verbeteren, zowel regionaal als internationaal.”

Volgens Van der Heijde viel het rapport in goede aarde, eerst op de Provada en daarna ook in de wereld waarin NVM Business opereert. Het heeft ook tot vervolgonderzoek geleid: in opdracht van de gemeente Amsterdam brengt Bureau Stedelijke Planning momenteel de kantorenmarkt in de hoofdstad in kaart, inclusief de ‘strategische locaties’ waar het meeste behoefte is aan nieuwbouw.

Presentatie op Provada

Het rapport ‘De nieuwbouwmarkt voor kantoren’ werd op 1 juni 2017 gepresenteerd op de Provada, in de nieuwe stand van NVM Business. Bureau Stedelijke Planning werd twintig jaar geleden opgericht door economisch geograaf Pieter van der Heijde. Opdrachtgevers zijn naast de NVM onder andere gemeenten, provincies, metropoolregio’s, woningcorporaties, beleggers, projectontwikkelaars en bedrijven als Ahold en UPC.

 

Artikel gepubliceerd in NVMagazine nr 4, september 2017

PUBLICATIE GEPUBLICEERD IN NVMagazine CONTACTPERSOON dr. Pieter van der Heijde pvdh@stedplan.nl
+31 (0)6 51496248

Deel deze pagina

gerelateerde informatie