![]() |


De aandacht voor de gevolgen van de bevolkingsdaling in Nederland is fors toegenomen. In een aantal regio’s zal de komende decennia de bevolking, maar ook het aantal huishoudens afnemen. Deze daling gaat samen met ontgroening en vergrijzing en heeft gevolgen voor de woningmarkt en het voorzieningenaanbod. Vanuit de overheid is veel aandacht voor het draagvlak voor voorzieningen en voor de huursector, maar minder voor de particuliere woningmarkt en het bedrijfsonroerend goed. Om die reden heeft de NVM aan Bureau Stedelijke Planning verzocht de gevolgen van bevolkingsdaling in krimpregio’s te onderzoeken en nieuwe perspectieven voor de vastgoedmarkten te verkennen.
Het onderzoek was gericht op de regio’s Noordoost Groningen, Noordwest Friesland, De Achterhoek, Parkstad Limburg en Zeeuws-Vlaanderen. De NVM wilde de gevolgen van de bevolkingsdaling in krimpregio’s onderzoeken en nieuwe perspectieven voor de vastgoedmarkten verkennen, waarbij de kennis van lokale makelaars werd benut en zichtbaar gemaakt. Daarbij was het van belang te onderkennen dat de mogelijkheden voor elke krimpregio anders zijn en dus maatwerk geboden is.
Door middel van expertmeetings in de krimpregio’s zijn lokale makelaars zoveel mogelijk betrokken. Tijdens plenaire bijeenkomsten kregen deze de mogelijkheid te reageren op factsheets met gegevens over demografische ontwikkelingen, de woningmarkt en de markt voor bedrijfsonroerendgoed. Vervolgens zijn de specifieke sterke en zwakke punten van de desbetreffende krimpregio in kaart gebracht.
Uiteindelijk heeft dit geleid tot een NVM-publicatie waarin de visie van de NVM-makelaars over de krimpproblematiek is verwoord. Daarbij gaat het niet alleen om de verschillende knelpunten waar makelaars in de dagelijkse praktijk tegenaan lopen, maar ook welke perspectieven er in de krimpregio’s zijn. Volgens lokale NVM-makelaars kunnen de negatieve gevolgen van bevolkingsdaling voor de particuliere vastgoedmarkten in krimpregio’s op den duur groot zijn. Indien bijvoorbeeld de prijzen van bestaande koopwoningen ver onder het niveau van die van nieuwbouwwoningen zakken, kan de nieuwbouw stil vallen en de dynamiek uit de woningmarkt verdwijnen. Naar dergelijke effecten is nog relatief weinig onderzoek gedaan.
De NVM-makelaars zijn ervan overtuigd bij de aanpak in de krimpregio’s een onderscheidende rol te kunnen spelen. Zij beschikken over lokale marktkennis en kunnen daarmee als geen ander een match maken tussen vraag en aanbod. Aspecten die van belang zijn voor krimpregio’s zijn onder andere het behoud van doorstroming, het regionale imago, leefbaarheid, ontsluiting, een mentaliteitsverandering in de ruimtelijke planning (krimp in plaats van groei) en bestuurlijke samenwerking.
In het rapport zijn onder andere aanbevelingen gedaan om (met name de particuliere) woningmarkt in krimpregio’s dynamisch te houden. Zo zijn NVM-makelaars onder andere van mening dat de goede prijs-kwaliteit verhouding van de lokale woonomgeving benadrukt dient te worden. Ook moeten krimpregio’s voorop lopen in consumentgericht bouwen; de woningmarkt in een krimpregio is immers een vraagmarkt bij uitstek. Het slopen van een deel van de woningvoorraad helpt tegen leegstand en verloedering, maar ook tegen sterke prijsdaling van de overige voorraad. Voor het slopen van particulier bezit is echter kapitaal nodig. Hiervoor kan een sloopfonds, dat gevuld moet worden door partijen die belang hebben bij het waardebehoud van het vastgoed in de krimpregio’s, uitkomst bieden. Daarnaast pleiten NVM-makelaars voor een regionale benadering van ontwikkelingen in krimpregio’s, ook in internationaal opzicht.
Tot slot doen de lokale NVM-makelaars voorstellen met betrekking tot de rol die zij kunnen vervullen bij het ontwikkelen van nieuwe perspectieven op de vastgoedmarkten in krimpregio’s. Met hun uitgebreide kennis van de lokale woningmarkt, de dorpen, steden en het buitengebied in de krimpregio’s kunnen zij bijvoorbeeld optreden als marktadviseur of regiopromotor. Ook rollen als procesbegeleider, spreekbuis van de particuliere eigenaar en productontwikkelaar komen aan bod.
Het rapport sluit af met een analyse van de krimpregio’s Noordoost Groningen, Noordwest Friesland, De Achterhoek, Parkstad Limburg en Zeeuws-Vlaanderen.
Voor het volledige rapport van de NVM klik hier.
Bureau Stedelijke Planning b.v.
Klein Amerika 18
2806 CA Gouda
Tel. 0182 689416
Fax. 0182 689417
E-mail: info@stedplan.nl
