Het dak eraf! Column Pieter van der Heijde

vakkennis

Waterlandplein Amsterdam

Veel winkelcentra in de naoorlogse uitbreidingsgebieden zijn in de vorm van een ‘mall’ tot stand gekomen. Een introverte doos met winkels, omgeven door parkeerplaatsen. Deze komen voor in de vorm van stadsdeel, wijk- en buurtcentra.  Veel van deze winkelcentra hebben lang goed gefunctioneerd, maar zijn nu toe aan vernieuwing. Door de afname van behoefte aan fysieke winkels neemt de urgentie hiervan toe. Dit is tevens een interessant moment om het oorspronkelijke concept onder de loep te nemen. Hierbij is de vraag of een overdekt winkelcentrum nog wel van deze tijd is.

Vanuit het perspectief van de winkeliers en consumenten is er niets mis met overdekte winkelcentra. Het biedt de gelegenheid om gericht en comfortabel te winkelen en boodschappen te doen. Maar vanuit de invalshoek van andere stedelijke functies is een overdekt winkelcentrum minder geslaagd. Doordat de dynamiek zich afspeelt in een afgesloten omgeving profiteren deze functies onvoldoende van de levendigheid die bezoekers genereren.

De (her)ontwikkeling van winkelcentra zonder overkapping biedt de mogelijkheid om een centrumstedelijk milieu te creëren in de vorm van winkelstraten en -pleinen met bovengelegen woningen en kantoren. Aantrekkelijke voorbeelden zijn Leidsche Rijn Centrum in Utrecht en Waterlandplein in Amsterdam. Zowel bewoners als bedrijven profiteren zo van de dynamiek die winkels tot stand brengen. Gezien de enorme behoefte aan centrumstedelijke woninglocaties sluit deze vorm van gebiedsontwikkeling optimaal aan op de wensen van de eindgebruikers. Vanuit het principe ‘wonen boven winkels’ kunnen zo’n 6.000 tot 9.500 woningen in stadsdeelcentra gerealiseerd worden in de vorm van (middel) hoogbouw. Naast de stadsdeelcentra komen ook een aantal grotere wijkcentra in aanmerking voor de ontwikkeling van nieuwe woningen. Ook hier kunnen op basis van een soortgelijke berekening zo’n 10.000 tot 15.000 extra woningen gerealiseerd worden. Tezamen met de stadsdeelcentra is dit een aantal van zo’n 15.000 tot 25.000 woningen. Naast woningbouw zijn een aantal van de stadsdeelcentra ook aantrekkelijk voor kantoorhoudende bedrijven die momenteel een sterke voorkeur hebben om zich in centrumstedelijke gebieden te vestigen. De binnensteden bieden hiervoor onvoldoende mogelijkheden.

De intensivering van het grondgebruik leidt tot een groter draagvlak voor de hier gesitueerde winkels, horeca en vrije tijdsvoorzieningen. Aangezien veel van deze winkelcentra kampen met een afname van bestedingen is dit een welkome bijdrage aan de levensvatbaarheid van deze gebieden. Ook voor de uitstraling op de omliggende wijken is dit van groot belang.

MEER INFORMATIE dr. Pieter van der Heijde pvdh@stedplan.nl
+31 (0)6 51496248

Dr. Pieter van der Heijde is algemeen directeur en managing consultant Centrum en Gebiedsontwikkeling bij Bureau Stedelijke Planning. Hij is Sociaal Geograaf en heeft 25 jaar ervaring in de stedelijke planning.
Deel deze pagina

gerelateerde informatie